Viêm mào tinh hoàn - tinh hoàn

VIÊM MÀO TINH HOÀN – TINH HOÀN

1. Đại cương

Viêm mào tinh hoàn là tình trạng viêm nhiễm của mào tinh hoàn, phần tiếp nối giữa tinh hoàn và ống dẫn tinh. Viêm mào tinh hoàn là bệnh lý hay gặp ở nam giới từ 18-50 tuổi, có thể ảnh hưởng tới chức năng sinh sản của nam giới vì đây là độ tuổi sinh sản.

Viêm mào tinh hoàn cấp tính có biểu hiện đau và sung nề vùng mào tinh trong vài ngày. Viêm mào tinh hoàn mạn có đặc điểm đau và viêm nhiễm mào tinh hoàn kéo dài trên 6 tuần. Nhiều khi, viêm mào tinh hoàn lan sang cả tổ chức xung quanh như tinh hoàn, hay nên tình trạng phối hợp viêm mào tinh hoàn – tinh hoàn.

2. Nguyên nhân:

- Nhiễm trùng ngược dòng từ đường niệu

- Nhiễm khuẩn qua đường tình dục

- Chấn thương

- Dùng thuốc điều trị bệnh lý tim mạch amiodarone

- Viêm mào tinh hoàn hóa học: nước tiểu chảy ngược vào trong mào tinh hoàn. Tình trạng này có thể xảy ra do nâng vật nặng hoặc căng thẳng.

Có nhiều loại tác nhân khác nhau có thể gây viêm mào tinh hoàn bao gồm:

· Vi khuẩn thường: Escherichia coli

· Các chủng khác: trực khuẩn lao, ký sinh trùng giun chỉ, sán lá, lậu cầu, Chlamydia trachomatis, Neisseria gonorrhoeae

· Siêu vi, nấm: hiếm gặp

3. Triệu chứng:

Đau và sưng là những dấu hiệu phổ biến nhất.

Triệu chứng viêm mào tinh hoàn phụ thuộc vào nguyên nhân. Có thể bao gồm:

· Sưng, đỏ hoặc ấm bìu

· Tinh hoàn thường đau ở một bên, những cơn đau có thể sẽ nặng hơn khi đi tiểu

· Đi tiểu đau hoặc thường xuyên đi tiểu

· Đau khi giao hợp hay xuất tinh

· Ớn lạnh và sốt 39 - 40oC

· Sưng hạch bạch huyết ở bẹn (hạch bẹn)

· Đau hoặc khó chịu ở bụng dưới hoặc vùng xương chậu

· Chảy dịch, mủ ra từ dương vật

· Có máu trong tinh dịch

· Có khối u trên tinh hoàn

4. Các xét nghiệm:

- Xét nghiệm máu: Công thức máu có bạch cầu tăng, tốc độ lắng máu cao

- Xét nghiệm nước tiểu thấy có viêm nhiễm (bạch cầu, nitrit dương tính,…), nuôi cấy vi khuẩn nước tiể để xác định nguyên nhân nhiễm khuẩn.

- Xét nghiệm tinh dịch đồ thấy có viêm nhiễm, nuôi cấy để xác định nguyên nhân nhiễm khuẩn.

- Siêu âm tinh hoàn, mài tinh hoàn sung to, biểu hiện viêm. Có thể phát hiện một số biến chứng như tràn dịch màng tinh hoàn, áp xe,…

5. Các biến chứng của viêm mào tinh hoàn – tinh hoàn

- Áp xe hoặc mủ ở bìu, có thể vỡ, dò ra da.

- Nhồi máu tinh hoàn do phù nề làm hạn chế lưu lương dòng máu chảy.

- Vô sinh

- Teo tinh hoàn, suy sinh dục.

6. Điều trị

6.1. Điều trị sớm tức thì

- Giảm đau: Nếu bệnh nhân được điều trị trong vòng 24 giờ.

Phóng bế thừng tinh ngày trên tinh hoàn bằng thuốc tê

- Để bệnh nhân nằm nghỉ 3-4 ngày trong giai đoạn viêm cấp.

- Băng treo bìu

- Chườm đá.

- Điều trị kháng sinh phù hợp

- Phối hợp thuốc chống viêm, chống phù nề.

6.2. Điều trị biến chứng

- Rạch dẫn lưu mủ khi có áp xe.

- Nếu gây vô sinh do tắc ống dẫn tinh thì tiến hành phẫu thuật cắt bỏ đoạn tác và nối ống dẫn.

7. Dự phòng:

Phòng ngừa viêm mào tinh hoàn:

· Sinh hoạt tình dục an toàn, quan hệ tình dục một vợ một chồng, luôn sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục.

· Khám sức khỏe định kỳ, siêu âm kiểm tra để phát hiện những bất thường và điều trị kịp thời.

· Điều trị cho bạn tình nếu viêm mào tinh hoàn là do lây truyền qua đường tình dục.

Phòng ngừa diễn tiến của viêm mào tinh hoàn:

· Nghỉ ngơi trên giường

· Nâng cao bìu

· Chườm đá bìu để giảm đau

· Mang dụng cụ bổ trợ (quần lót cố định bìu)

· Tránh nâng vật nặng

· Tránh quan hệ tình dục cho đến khi hết tình trạng nhiễm trùng